WIZYTY STUDYJNE DLA DECYDENTÓW Z DZIEDZINY EDUKACJI

SOCRATES - Poczucie jedności z Europą

Współpraca pomiędzy krajami Unii Europejskiej w dziedzinie edukacji stanowi naturalny element procesu integracji europejskiej, który ma na celu wyrównanie i poprawę warunków życia i pracy w krajach członkowskich oraz krajach stowarzyszonych. Traktat o Unii Europejskiej jasno definiuje politykę Wspólnoty w dziedzinie edukacji. Już pierwszy paragraf artykułu 149 przytacza podstawowe zasady współpracy: “Wspólnota przyczynia się do rozwoju jakości edukacji poprzez zachęcanie do współpracy pomiędzy państwami członkowskimi i jeżeli zajdzie taka konieczność popiera i uzupełnia ich działania przy pełnym poszanowaniu odrębności treści nauczania, organizacji systemów edukacji oraz kulturowej i językowej różnorodności”.

Programy edukacyjne Wspólnoty promują kształcenie się przez całe życie upatrując w tym szansę na rozwój jednostkowy i społeczno-kulturowy człowieka, poprawę standardów życia, a także utworzenia w dziedzinie edukacji “Europy bez barier”.

Program SOCRATES - to program Wspólnoty Europejskiej mający na celu poprawę jakości kształcenia dzieci, młodzieży i dorosłych poprzez współprace międzynarodową na wszystkich szczeblach edukacji. Program SOCRATES, promując europejski wymiar kształcenia, ma na celu rozwijanie poczucia jedności w Europie oraz wspomaganie procesów przygotowawczych do nowych warunków społeczno-ekonomicznych w perspektywie jednoczącej się Europy.

Program SOCRATES obejmuje następujące komponenty:

• ERASMUS - szkolnictwo wyższe; rozwój współpracy pomiędzy uczelniami; wymiana studentów, nauczycieli akademickich;

• COMENIUS - edukacja szkolna; współpraca i poprawa jakości kształcenia od przedszkola poprzez szkoły podstawowe, gimnazja. szkoły średnie;

• GRUNDTVIG - kształcenie dorosłych; popularyzacja idei uczenia się przez całe życie;

• MINERVA - kształcenie otwarte i na odległość oraz stosowanie technologii informatyczno-komunikacyjnych w edukacji;

• LINGUA - realizacja projektów współpracy w zakresie języków obcych;

• ARION - wizyty studyjne dla kadry zarządzającej oświatą;

• EURYDICE - sieci informacyjne o systemach edukacyjny w krajach członkowskich i stowarzyszonych.

ARION - WIZYTY STUDYJNE DLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ OŚWIATĄ

Jedną z części składowych programu SOCRATES jest komponent ARION przeznaczony dla osób odgrywających znaczące role w realizacji polityki edukacyjnej: na szczeblu lokalnym i regionalnym: dyrektorów, szkoleniowców (doradców, metodyków) oraz przedstawicieli administracji oświatowej. W ramach programu ARION realizowane są wizyty studyjne, których podstawowym celem jest pogłębianie świadomości realiów europejskich w dziedzinie edukacji.

Obecną podstawę prawną komponentu ARION stanowi paragraf. 2 wyżej przytoczonego artykułu: “….rozwój wymiany informacji i doświadczeń na temat wspólnych zagadnień dotyczących systemów edukacyjnych poszczególnych państw”.

Celami wizyt studyjnych w ramach komponentu ARION są:

1. Wymiana informacji i doświadczeń w dziedzinie szeroko pojętej edukacji;

2. Umożliwienie szkolenia osobom odpowiedzialnym za edukację na poziomie lokalnym, regionalnym i ogólnokrajowym;

3. Stworzenie możliwości analizowania i doskonalenie własnej pracy, w świetle bezpośredniego poznania odmiennych struktur edukacyjnych i reform w innych państwach, osobom pełniącym ważne funkcje w edukacji;

4. Analiza i modyfikacja własnej pracy w oparciu o przykłady dobrej praktyki i zastosowanych rozwiązań w krajach członkowskich i stowarzyszonych;

5. Gromadzenie aktualnych danych i informacji dotyczących rozwoju systemów edukacyjnych w krajach UE oraz udostępnienie ich osobom zainteresowanym;

6. Nawiązywanie kontaktów z instytucjami i placówkami edukacyjnymi w innych państwach;

7. Możliwość poznania odmiennego dziedzictwa kulturowego poszczególnych państw.

Czas trwania wizyt studyjnych wynosi 1 tydzień. Wizyty w poszczególnych państwach przygotowują instytucje edukacyjne w oparciu o wytyczne Komisji Europejskiej nt. organizacji wizyt studyjnych. W każdej wizycie uczestniczy zwyczajowo grupa złożona z ok. 10-15 osób, które reprezentują różne kraje europejskie.

Wizyta finansowana jest ze środków Unii Europejskiej w formie indywidualnego grantu, rozliczanego jako wyjazd służbowy. Działania, w ramach programu Arion, zarządzane i obsługiwane są na szczeblu krajowym przez Agencję Narodową.

Tematyka wizyt studyjnych

Wizyty studyjne poświęcone są tematyce zaproponowanej przez kraje uczestniczące w programie SOCRATES, a często dotyczą zagadnień priorytetowych dla rozwoju systemów edukacyjnych w Europie, zgłaszanych przez państwa członkowskie Radzie i Parlamentowi Europejskiemu. Od 2002 roku tematy wizyt studyjnych programu ARION mają ścisły związek z priorytetami “Raportu na temat przyszłych zadań dla systemów edukacji i szkoleń”, który to raport został oficjalnie przyjęty przez Radę ds. Edukacji KE dnia 29.11.2001.

Tematy wizyt studyjnych poruszają następujące zagadnienia:

1. Systemy edukacji i ich wartości.

2. Aktorzy w edukacji: uczniowie, nauczyciele i rodzice

3. Edukacja i jej narzędzia

4. Szkoła i jej otoczenie

5. Inne działania

Kto może ubiegać się o wyjazd w ramach programu ARION ?

• Uczestnicy powinni reprezentować wszystkie sektory i poziomy edukacji, w tym szkolnictwo ogólne, zawodowe i techniczne, na każdym szczeblu administracyjnym (lokalnym, regionalnym, krajowym);

• Uczestnicy powinni zapewnić “pomnożenie efektów” wizyt tj. rozpowszechnianie informacji i doświadczeń zdobytych podczas wizyt studyjnych program ARION, w celu popularyzacji wiedzy dotyczącej realiów europejskiej edukacji;

• O przyznanie grantu na wizytę studyjną mogą ubiegać się wszystkie osoby odpowiedzialne za kierowanie, ocenę oraz organizację edukacji;

• Aplikanci powinni reprezentować jedną z trzech kategorii

Zasady rekrutacji

• Warunkiem udziału w wizycie jest biegła znajomość co najmniej jednego języka obcego: angielskiego, niemieckiego, francuskiego, hiszpańskiego, włoskiego.

• Nabór kandydatów prowadzony jest przez Agencję Narodową Programu SOCRATES, według ściśle określonych wytycznych Komisji Europejskiej i wewnętrznych ustaleń Agencji.

• Do placówek nadzoru oświatowego, instytucji edukacyjnych, placówek samorządowych itp. przesyłane są materiały informacyjne, wytyczne dla kandydatów, katalogi zawierające wykazy wizyt studyjnych oraz formularze aplikacyjne. Instytucje proszone są o zgłaszanie kandydatów. Istnieje także możliwość indywidualnego składania aplikacji.

• Końcowa selekcja kandydatów - po wstępnym, formalnym sprawdzeniu formularzy aplikacyjnych - odbywa się komisyjnie: w skład powołanej Komisji wchodzą przedstawiciele Ministerstwa Edukacji Narodowej, Centralnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli oraz Agencji Narodowej Programu Socrates.

Termin składania wniosków do Agencji Narodowej uzależniony jest od corocznych wytycznych Komisji Europejskiej, a przypada zazwyczaj na II połowę maja.

Dla zapewnienia optymalnych rezultatów wyjazdów organizuje się dla kandydatów spotkania przygotowawcze na szczeblu krajowym, z udziałem przedstawicieli Komisji Europejskiej, koordynatorów i byłych stypendystów programu ARION.

Każdego roku Komisja Europejska przydziela określoną liczbę indywidualnych stypendiów (grantów)
na wizyty studyjne, przypadających na każdy kraj uczestniczący w programie. Rozdysponowanie grantów dla Polski, a tym samym liczba polskich uczestników wizyt, w poszczególnych latach szkolnych przedstawia się następująco:

• 106 osób (1996/1997)
• 82 osoby (1997/1998)
• 79 osób (1998/1999)
• 91 osób (1999/2000)
• 74 osoby (2000/2001)
• 79 osób (2001/2002)
• 67 osób (2002/2003)
• 87 osób (2003/2004)
• 134 osoby (2004/2005)
• 135 osób (2005/2006)

Organizacja wizyt studyjnych w Polsce

Jednocześnie program ARION stwarza możliwość organizacji wizyt studyjnych w Polsce, przeznaczonych dla przedstawicieli sektora edukacji z krajów członkowskich UE i stowarzyszonych.